Niemiecka żona - Debbie Rix

Nie jestem wielką fanką historii. Mam słabość do II wojny światowej. Sporo czytałam literatury naukowej z tego zakresu i... odrobiny beletrystyki, do której mam mieszane uczucia. Moja ambiwalencja wynika z jakości przedstawienia faktów historycznych. Jednak, gdy w Klubie Recenzenta zobaczyłam ta powieść, postanowiłam dać jej szansę.

Książka podzielona jest na dwa przedziały czasowe. Pierwszy dotyczy drugiej wojny światowej, gdzie odkrywamy młodość Annaliese, by móc potem przeskoczyć do roku 1989 i dowiedzieć się jak decyzje i uczucia młodej kobiety ukształtowały jej życie. 

Annaliese na początku lat trzydziestych dwudziestego wieku zostaje żoną lekarza. Jako młoda kobieta, siedemnastolatka ma głowę pełną marzeń i nadziei o szczęśliwym życiu u boku kochającego męża i gromadki dzieci. Jej mąż, Hans, pragnie spełniać się jako lekarz i badacz. Pierwsze lata małżeństwa upływają im na budowaniu wspólnego gniazda i staraniach o dziecko. Ich życie ulega wielkim zmianom, gdy Hans zostaje skierowany do pracy w obozie w Dachau. 

Autorka w bardzo obrazowy i pełen emocji sposób szkicuje nam losy zwyczajnej młodej niemieckiej rodziny na tle przemian historyczno-społecznych jakie miały miejsce w ówczesnym czasie. Widzimy jak zmieniały się zachowania ludzi - starych znajomych, sąsiadów... Jak powoli do władzy dochodził Adolf Hitler i jak potrafił manipulować emocjami tłumu do osiągnięcia własnych celów. 

W Dachau młode małżeństwo stara się sprostać wymogom nowego państwa i wytycznych nazistowskiej polityki prorodzinnej, by posiadać dużą ilość dzieci. Gdy to się nie udaje, Hans coraz bardziej skupia się na pracy, zaniedbując żonę. 

W ich domu pojawia się nowy ogrodnik. To rosyjski więzień Aleksander. Pomiędzy nim a Annaliese nawiązuje się nić relacji. To dzięki niemu kobieta poznaje prawdę o obozie pracy i warunkach w nim panujących. Kobieta postanawia uratować więźnia.  

Nazistowskie Niemcy przeplatają się z historią Annaliese z lat osiemdziesiątych dwudziestego wieku. Gdy jako osoba wchodząca w wiek senioralny, przeglądając gazetę trafia na fotografię mężczyzny...

Od kilku lat w Polsce (i na świecie także) mamy boom na książki o tematyce obozowej. Z początku byłam zachwycona - bo liczyłam na przybliżenie faktów historycznych, na ukazanie tego co działo się w tamtym czasie. Na obnażenie zła jakie może wykiełkować w ludzkim sercu... Niestety sporo z publikacji ukazujących się a  poruszających ten temat było jedynie romansami, z kiepsko naszkicowanym tłem historycznym. Obawiałam się, że i przy tej powieści może coś takiego się zdarzyć. Ale nie... Mimo kilku małych potknięć, uważam, że Autorka świetnie się spisała. Pisarka odwiedziła obóz koncentracyjny w Dachau oraz monachijskie Centrum Dokumentacji i Edukacji o historii Narodowego Socjalizmu. Do napisania powieści o losach Annaliese oraz Aleksandra zainspirowała ją fotografia "podczłowieka", który został stracony za romans ze swoją pracodawczynią. Nie starała się nam za wszelką cenę ukazać prawd historycznych, ale skupiła się na losach ludzi, na ich decyzjach i emocjach.

I to jest największym plusem tej powieści - ukazanie jak nasze uczynki i emocje wpływają na otaczających nas ludzi i świat. Jak jedną decyzją, słowem czy gestem potrafimy odmienić ludzki los. I czy warto być tak po ludzku, dobrym i przyzwoitym człowiekiem. 

Książka warta polecenia. I przeczytania. 

Książka z Klubu Recenzenta serwisu nakanapie.pl

A gdy znów się spotkamy - Kristin Harmel

Co zrobisz, gdy spotkasz dawno nie widzianą osobę?

Gdy będzie to osoba, którą lubisz to zapewne poświęcisz chwilę czasu na rozmowę, powspominacie zabawne momenty z waszego wspólnego czasu, może umówicie się na spotkanie. A co będzie, gdy trafisz na osobę, która Cie skrzywdziła? Przywitasz się? Porozmawiasz? Czy może miniesz ją ignorując ze stoicką miną?

Emily też nie wie jak postąpić. Straciła matkę, gdy była nastolatką; niedawno odeszła jej ukochana babcia. Jedynym członkiem, który jej pozostał jest ojcem. Ojciec, który porzuciła nie tylko jej matkę, ale także i ją, gdy była dzieckiem. Targają nią sprzeczne uczucia – to jedyny krewny jaki jej pozostał, nota bene jej rodzic. Ale czuje się zraniona jego zachowaniem, boi się opuścić gardę i pozwolić zbliżyć się temu człowiekowi do siebie. Emily boi się utraty kontroli, ale przede wszystkim obawia się ponownego zranienia. Jej emocje rzutują na zachowanie względem ojca – potrafi z nim rozmawiać, by po chwili gdy rozmowa staje się bardziej intymna uciąć dalszą konwersację.

Główna bohaterka nie miała łatwego życia. Jej rodzinne zagmatwane relacje mocno rzutowały na to kim się stała w dorosłym życiu. Ma problemy z budowaniem bliskich relacji z mężczyznami. Choć wydaje się osobą wesołą, to rzadko dopuszcza ludzi blisko, trzyma wszystkich na bezpieczny dystans. Nie podejmuje ryzykownych działań w swoim dość uporządkowanym życiu.

Aż pewnego dnia przychodzą zmiany. Emily traci pracę w redakcji gazety. Kilka dni później otrzymuje tajemniczą przesyłkę zawierającą obraz. Portret przedstawia piękną młodą kobietę – jej babcię, a dołączony liścik informuje: “Pani dziadek nigdy nie przestał jej kochać”. Zaintrygowana kobieta postanawia odkryć swe korzenie. Kontaktuje się z galerią, która przekazała jej obraz, dopytuje ojca o babcię (a jego matkę). Dzięki szczątkowym informacją Emily trafia na Florydę, gdzie poznaje przyjaciela swej niedawno zmarłej opiekunki. Dzięki swej determinacji odnajduje rodzinę babci i wraz z ojcem wyrusza do Europy, by odnieść krewnych ze strony dziadka

Książka jest świetnie napisana. Autorka ma lekkość w przekazywaniu myśli oraz uczuć. Stopniowo wprowadza nas w rodzinne relacje bohaterki, jej tęsknotę za rodziną i próbę odbudowywania kontaktów z ojcem. Bardzo fajnym zabiegiem jest umieszczenie w powieści dwutorowości akcji – czasy współczesne – odkrywanie rodzinnej tajemnicy, przeplatają się z historią młodości babci bohaterki oraz jej wielkiej miłości do jeńca wojennego. Dodatkowym plusem jest umieszczenie w książce trudnego tematu miłości ponad podziałami, wojennej zawieruchy oraz informacji o obozach jenieckich na terenie Stanów Zjednoczonych – temat ten nie pojawia się zbyt często w literaturze, szczególnie w beletrystycznej.

Cała powieść jest wyważona – emocje, tajemnice i rodzinna historia pięknie ze sobą współgrają. Mamy ochotę odkrywać razem z Emily losy jej przodków, ale poznawać także Monachium i rozwój jej relacji z najbliższymi osobami.

Bardzo dobra literatura obyczajowa, godna polecenia powieść poruszająca temat trudnych relacji rodzinnych oraz wybaczenia.

Książka z Klubu Recenzenta serwisu nakanapie.pl

Kurierka. Historia kobiety, która mogła zatrzymać Holocaust - Stanisław Zasada

Tytuł książki jest mylący. To nie jest historia jednej kurierki Władysławy Rzepeckiej, ale całej siatki osób - znanych (m. in. Jan Karski) i nieznanych, które dzięki brawurowym akcjom zdobyły dokumenty ilustrujące sytuację okupowanej Polski oraz zagładę Żydów podczas II wojny światowej.

Stanisław Zasada przedstawia nam rozmowy wysłannika polskiego rządu na emigracji z prezydentem Stanów Zjednoczonych Franklinem Delano Rooseveltem. Przeplata brawurową ucieczkę z obozu w Auschwitz, z działaniami obozowego ruchu oporu i Witolda Pileckiego. By na tym tle przedstawić nam postać Władysławy Rzepeckiej. Młodej kobiety, która przewoziła dokumenty ujawniające niemieckie zbrodnie w Auschwitz. Bo wszystkie te osoby i ich działania były ważne - ważne dla naszego kraju, przebiegu wojny, ale przede wszystkim niezmiernie istotne dla więźniów obozów koncentracyjnych.

Książka pod względem historycznym ujawnia działania osób mało znanych lub nawet przemilczanych. Reportaż, choć bardzo ważny i rzetelnie napisany, czyta się miejscami jak wartką powieść sensacyjną.

Wrócę gdy będziesz spała. Rozmowy z dziećmi Holocaustu - Patrycja Dołowy

Matki. Zwykłe mamy. Opiekuńcze, troskliwe czasami obojętne. Ale każda chciała chronić swe dziecko przez Niemcami. Obronić je przed wojną i cierpieniem. Każda na inny sposób. Fanni podała Jureczkowi cyjanek. Inna umieściła dziecko w skrzynce z narzędziami i przemyciła na aryjską stronę. Część bohaterów książki trafiło pod opiekę zakonnic, do sierocińca. Niektóre dzieci znalazły nowy dom pośród członków swojej rodziny, ale większość trafiała do obcych ludzi. Obcych kulturowo, religijnie... Zostali odcięci od rodziny i religii by móc zacząć nowe życie. Musieli wymazać z pamięci przeszłość, by móc przeżyć i mieć jakąś przyszłość.

Bardzo mądra, emocjonalna i wartościowa książka. Autorka pyta, zdobywa informacje z przeszłości Dzieci Holokaustu, ale co ważne nie ocenia postępowania matek, babek, rodzin... Tych biologicznych i tych przysposobionych. Pyta o fakty, zdjęcia, pamiątki i uczucia tych już dorosłych dzieci. Jak się dowiedziały o swoim pochodzeniu, jak to ich zmieniło? A może nadal są tacy sami? Jak wybrać rodzinę, tożsamość? Co z poczuciem winy, wdzięcznością, tęsknotą a może i złością?

Ujęła mnie intymna atmosfera rozmów. Autorka jest delikatna, ostrożna, uważna. Pozwala dorosłym dzieciom ocalałym z Holokaustu w swoim tempie opowiedzieć historię życia, podzielić się z nimi zaskoczeniem gdy dowiedzieli się o swoim pochodzeniu lub całkowitym spokojem... jakby wreszcie wszystko wskoczyło na właściwe tory. 

Mnie jako matce trudno sobie wyobrazić, co musiały czuć te kobiety gdy próbowały zakończyć życie swojej pociechy. Jak przeżywały rozłąkę z malutkim dzieckiem, gdy oddawały je pod opiekę zakonnic, znajomych lub całkiem obcych osób. Jak mocno musiały ufać i wierzyć, że ich maleństwo się uratuje. Trudno to sobie wyobrazić. Trudno też oceniać działanie żydowskich matek. Nikt z nas nie był w tak ekstremalnych sytuacjach, nie został zmuszony do podejmowania tak dramatycznych decyzji. To ważny reportaż. Autorka "uratowała" od zapomnienia ludzi, historie. To nie książka o wojnie. To publikacja o korzeniach, emocjach i tożsamości. Rozmowy przepełnione są emocjami, opowieściami o tym jak ważna jest rodzina i więzy, relacje z bliskimi osobami. 

Książka warta przeczytania, posiadania i... przeżycia dużej dawki emocji, które w sobie zawiera. 

 

Foto K.P.

 

Jadzia - Izabella Klebańska, Maciej Szymanowicz

Publikacja została wydana w serii Wojny dorosłych - historie dzieci. To cykl książek mówiących o przeżyciach dzieci w czasie wojny, nie tylko II światowej.

Jadzia psoci, wpada w kłopoty i marzy, żeby wreszcie chodzić do szkoły. Jak jej starsza siostra Krysia. We wrześniu jej edukacyjne marzenia pokrzyżował wybuch wojny. Aby chronić rodzinę, rodzice wysyłają dziewczynkę do rodziny na wieś. Jadzia zamienia Łódź na Zawichost. Tam rozpoczyna inne życie, nowe, ale przepełnione samotnością. 

Książka pokazuje jak w czasie wojny radziły sobie dzieci. Nie chodzi tu tylko o zwykłe zachowania, pokazane są także emocje tych najmłodszych. A ta opowieść jest podwójnie wyjątkowa - zdarzyła się na prawdę. Jadzia jest mamą Autorki.

Historia przedstawiona jest prostym językiem. Zrozumiałym nawet dla młodszych Czytelników. Zwroty po niemiecku, zostały wytłumaczone na dole stron. Cała historię zdobią ilustracje Macieja Szymanowicza.

Nasi. Podróżując z wrogiem - Efraim Zuroff, Ruta Vanagaite

Nie wiem czego spodziewałam się sięgając po tą publikację. Poszerzenia wiedzy o II wojnie światowej? Poznania losów ludności żydowskiej na terenach Litwy? Rysu historyczno-społecznego? Pewnie tak... I dostałam to. Razem z masą uczuć i emocji, które towarzyszyły mi przy czytaniu. 

Autorzy opisują swoją podróż po Litwie. Nie jest to zwykłe zwiedzanie czy odwiedzanie miejsc pamięci. Szukają żyjących świadków masowych zbrodni, egzekucji na Żydach, które miały miejsce w czasie wojny. Podobnie jak na ziemiach polskich, tak i tu zamordowano koło 90% ludności żydowskiej. Na terenie Litwy wsparcia niemieckim żołnierzom udzielało Nasi. Odkrycia jakich dokonują autorzy są szokujące. Wydaje się, że wszyscy powinni o tym mówić głośno. Ale tak nie jest. Przyczyna? Wstyd. To tragiczna i trudna do zaakceptowania przeszłość. Wielu ludzi brało w tym udział, uwierzyli w głoszoną propagandę - Żydzi to wrogowie, komuniści. I nadal wierzą. 

Bardzo dobra publikacja. Obnażająca pewne mechanizmy propagandy, dziwnych luk w pamięci i próby pogodzenia się z przeszłością. Mocna pozycja, którą warto poznać.

Pilny na tropie. Skarb getta - Adam Michejda

Początek książki jest smutny. David, uczeń podstawówki jest w żałobie po śmierci swego kochanego dziadka Dawida. Pan Kantorowitz zostawia wnukowi w spadku swoją najcenniejszą rzecz - pamiętnik pisany przez niego w warszawskim getcie. Zapiski wychowanka Domu Sierot prowadzonego przez Janusza Korczaka, ujawniają istnienie tajemniczego skarbu. 

Davis wraz z przyjacielem Maxem i jego tatą Rafałem (to narrator historii) postanawiają lecieć do Polski, do Warszawy i odnaleźć cenne pamiątki.

Publikacja jest ciekawa. Autor wplótł  temat Holocaustu, autentyczne postacie, relacje polsko-żydowskie ale przede wszystkim emocje dziecka przeżywającego wojnę. Równoważny to czasami współczesnymi - tu jest sporo szybkiej akcji, detektywistycznych zagadek, odkrywania Warszawy i luzu dzieciaków zwiedzających nasz kraj. to takie uwspółcześnione przygody Pana Samochodzika.

Książka zawiera kody QR, dzięki którym możemy poznać miejsca związane z opisywaną historią. Bardzo fajny zabieg, ułatwiający ciekawskim dotarcie do wiedzy.

To debiut literacki. Oceniam go wysoko.

Pan Apoteker - Katarzyna Ryrych

Narratorką książki jest mała Bluma, która wraz z rodziną przenosi się do getta. Najstarszy bart Arik próbuje "ułatwić" dzieciom podróż do nowego miejsca i przypominając im o wędrówce Starozakonnych do Ziemi Obiecanej. Dziewczynka jest dobrym obserwatorem, choć nie do końca rozumie sytuację w jakiej się znalazła. Zastanawia się nad różnymi zdarzeniami, który zauważa i zadaje sporo trudnych pytań. Zastanawia się nad dobrem i złem, nad różnicami pomiędzy ludźmi (Żydami i gojami). Jest bystra i mądra, co doceniają dorośli. 

Autorka oczami dziecka pokazuje zmieniającą się rzeczywistość w krakowskim getcie. Coraz częściej pojawia się głód, miej jest momentów zapomnienia (np. dziecięcych zabaw czy tańców).

Tytułowy Pan Apoteker to aptekarz, Tadeusz Pankiewicz. To postać prawdziwa, historyczna. To jedyny "aryjczyk", który dostał zezwolenie,  by przebywać na terenie krakowskiego getta. Miał dość ostre wytyczne... Ale nie stosował się do nich. Pomagał Żydom, nie tylko sprzedając leki - ukrywał ich przed aresztowaniem, rozdawał bezpłatne leki, wspomagał ubogich, przechowywał dorobek naukowy, pamiątki i zwierzęta. Został uhonorowany medalem Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata.

Za stronę graficzną odpowiada Autorka i jest to majstersztyk. Trójkolorowe - czarno-szaro-białe ilustracje nawiązują do kultury żydowskiej. Sama treść daje nam także możliwość do poznania głębiej religii. Znajdziemy tam też zwroty w języku hebrajskim. 

Treść jest napisana językiem prostym, ale nie infantylnym - całą historię opowiada przecież dziecko. 

Książka została wydana w serii Wojny dorosłych - historie dzieci. To jeden z moich ulubionych cyklów skierowanych do dzieci i młodzieży, gdyż przybliża w subtelny i mądry sposób historię II wojny światowej oraz tłumaczy mechanizm powstawania konfliktów na świecie. Tu ważne jest dziecko, jego głos i emocje. 

 

Arka Czasu - Marcin Szczygielski

Rafał wraz z dziadkiem mieszka w Dzielnicy. Choć ma prawie dziewię

ć lat, to nie chodzi do szkoły. W Dzielnicy ich nie ma. Choć ludzi jest tu sporo, stłoczonych w mieszkaniach i ulicach, chłopiec nie ma przyjaciół. Gdy dziadek zarabia na życie grą na skrzypcach, Rafał siedzi w mieszkaniu. Jedyne miejsce do którego może wybrać się samodzielnie jest biblioteka. I jak to bywa w mądrych książkach, jedna powieść zmienia wszystko... Wehikuł czasu Herberta George'a Wellsa wręczona przez bibliotekarkę otwiera nowe możliwości by brać udział w niebezpiecznej przygodzie. 

Piękna historia. Autor porusza trudną tematykę II wojny światowej oraz losów mieszkańców getta warszawskiego. Ale to także opowieść o miłości, empatii i próbie ochrony dziecka przed złem tego świata.

Marcin Szczygielski to pisarz, do którego publikacji sięgam. Są zawsze perfekcyjnie przygotowane by trafić w ręce Czytelnika. Tak jest i tym razem. W subtelny sposób przemycił historię Warszawy, Polski i narodu żydowskiego. Postarał się by odzwierciedlić fakty historyczne, autentyczne miejsca, sytuacje... A zarazem sama treść nie przytłacza. Jest opowieścią dla dziewięcio- dziesięciolatków, która nie epatuje złem ani przemocom. 

Książka warta poznania.

Zaduszki - Rutu Modan

Rutu Modan kojarzyłam do tej pory jako ilustratorkę książek. Głównie mojej ukochanej publikacji Tata ucieka z cyrkiem, która powstała we współpracy z Etgarem Keretem. Pisarza uwielbiam, wiec postanowiłam poznać bliżej twórczość twórczyni komiksów. 

Regina Segal - starsza pani mieszkająca w Izraelu, zabiera swoją wnuczkę do Warszawy. Mika ma pomóc babci w skontaktowaniu się z prawnikiem i odzyskaniu majątku utraconego w okresie II wojny światowej. Sprawa wydaje się z pozoru łatwa. Z pozoru... Bo starsza pani coś ukrywa, podaje strzępki informacji. Regina Segal zaczyna zachowywać się dziwnie, jakby w ogóle nie zależało jej na odzyskaniu nieruchomości. 

Mika zaczyna odkrywać Warszawę na własną rękę. Ale także sekrety seniorki rodu.

Akcja całej historii rozgrywa się przed Zaduszkami. To opowieść o rodzinie, miłości i tajemnicach. Wszystko przedstawione jest z humorem, dystansem oraz refleksją nad relacjami w rodzinie, pomiędzy Polakami a Żydami, pomiędzy ludźmi w ogóle. Autorka porusza są dość dwuznaczne sytuacje moralne - w kontaktach pomiędzy ludźmi, ale także dotyczących odzyskiwania mienia straconego przez zawieruchę wojenną. Jest to sytuacja trudna dla nowych jak i starych właścicieli.

Autorka stworzyła ciekawy komiks zawierający retrospekcje ze wspomnień Reginy, jest pełen zwrotów akcji, ważnych relacji, z wielowymiarowymi postaciami. Regina Segal nie jest miłą staruszką, to osoba zdeterminowana, pewna siebie, uparta, która chce postawić na swoim... różnymi sposobami. Mika pokazana jest jako młoda, prężna i zaradna osoba, która w Warszawie poznaje przystojnego przewodnika. Obserwujemy rodzące się między nimi uczucie, fascynację... Delikatna i krucha relacja, którą łatwo można zepsuć.

Publikacja, którą warto poznać.

Wojna, którą w końcu wygrałam - Kimberly Brubaker Bradley

Książka jest drugą częścią świetnej publikacji - Wojna, która ocaliła mi życie  która mnie zachwyciła. Byłam ciekawa jak będą się prezentować dalsze losy Ady. Nie zawiodłam się, Autorka nadal trzyma wysoki poziom.

Jedenastoletnia Ada trafia do szpitala. Udaje się zoperować jej szpotawą stopę. Dziewczynka uczy się chodzić na nowo. Dociera do niej, że nie jest kaleką. To zła decyzja matki i jej niewiedza doprowadziły ją do cierpienia. Ada próbuje na nowo się zdefiniować. Siebie i relacje, w których funkcjonuje. Jej szpitalną rekonwalescencje przerywa list - zostali z bratem sierotami.

Dom Susan zniszczyła bomba (więcej szczegółów w pierwszej części). Teraz wraz z dziećmi wprowadza się do wiejskiej posiadłości lady Thorton. Czują się tu niepewnie, brak im własnych rzeczy. Gdy udaje im się wypracować pewne zachowania dające bezpieczeństwo - wieczory przy kominku, wspólne czytanie; do domu wprowadza się lady Thorton i jej córka Maggie. Rodzą się napięcia. Lady Thorton narzuca wszystkim swoją wolę, nie rozumie ograniczeń jakie narzuca wojna. Choć star się pomagać, być użyteczna, to nadal zachowuje się jak dama i pani na włościach. Los nie wydaje się być łaskawy dla Ady, dodatkowo do domu wprowadza się jeszcze na życzenie lorda Thortona Ruth. Czy dziewczynka pochodząca z Niemiec jest szpiegiem? Co robi w Wielkiej Brytanii?

Autorka porusza ważne tematy, takie jak poszukanie własnego miejsca, rodziny i więzi społecznych. Pokazuje jak zbudować świadomość siebie i swoją wartość. W prosty sposób, bo książka skierowana jest do młodzieży, pokazuje co to odwaga, determinacja i wolność. W subtelny sposób opisane są uczucia i emocje Ady, jej wstyd, że kiedyś miała szpotawą stopę. Ale także jej walka o normalność. To powieść wielowątkowo poruszająca tematy wojny, tolerancji czy odmienności religijnej.

Ważna publikacja, którą trzeba przeczytać. 

 

Portret rodzinny - Jenna Blum

Trudy ma trudne relacje z matką. Anna Schlemmer jest twarda i uparta. A przy tym zamknięta w sobie, małomówna i tajemnicza. Trudy wie, że matka urodziła siew Niemczech. A gdy miała trzy latka wraz z matką zostały ocalone przez amerykańskiego żołnierza i zamieszkały w USA. Tylko co oznacza stara fotografia przedstawiająca matkę, ją i nazistowskiego żołnierza? Kobieta, historyk chce poznać swoje pochodzenie i rozwikłać rodzinną tajemnicę. Zgłasza się do akademickiego projektu gromadzącego wspomnienia Niemców z tamtych czasów.

Temat II wojny światowej sam w sobie ciekawy. Pokazujący dylematy i wybory jakie były stawiane przed niektórymi osobami. Czy pomógłbyś Żydowi? Co zrobiłbyś by ochronić swoje dziecko? Bratałby się z wrogiem czy walczył?  Powieść poprowadzona jest dwutorowo - lata wojenne z perspektywy Anny, a współczesność przedstawiona oczami Trudy. Myślałam, że połknę tą publikację w jeden wieczór. A ją męczyłam... Brakło mi tu polotu, tej magicznej iskry.

Niedźwiedzi Kieł; Tom 3: Werner - Yann le Pennetier, Alain Henriet

Werner - ostatni z trójki dzieciaków ze Śląska, jest bohaterem przewodnim ostatniej części Niedźwiedziego Kła. Opowieść nadal prowadzona jest dwutorowo. Autorzy sprawnie łączy lata dziecięctwa przyjaciół z ich dorosłym życiem. 

Hanna testuje nowy bombowiec. Niemcy chcą go wykorzystać do zrzucenia bomby na Nowy York. To już końcówka wojny. III Rzesza przegrywa walki na wszystkich frontach. A Hanna ląduje w oblężonym Berlinie. Czy jej tajna misja ocali kraj? Max, który miał powstrzymać testerkę samolotów, nie wywiązuje się z zadania. A Werner... cóż, sprawdźcie sami.

Komiks wart poznania. Kolorystyka i kreska, która przyciąga oko. Dopracowane detale. Inteligentne dialogi. Bohaterowie wielowymiarowi.

Wielki plus za dopracowanie historyczne. Francuscy twórcy mnie zachwycili, bo publikacja jest świetna. Chyba nawet lepsza niż francuska Irena  Severine Trefouela,Davida Evrarda, Jeana Davida Morva. 

Niedźwiedzi Kieł; Tom 2: Hanna - Yann le Pennetier, Alain Henriet

Drugi tom Niedźwiedziego Kła dalej przedstawia nam losy trójki bohaterów. Robi to dwutorowo - czasy II wojny światowej oraz ich wspólne dzieciństwo i pasja. Pasja i drogi jakie wybrali by ją realizować. Czy realizacja marzeń jest ważniejsza od przyjaźni? 

Śledzimy losy Hanny. Jedynej dziewczyny, kobiety w grupie przyjaciół. Zdeterminowanej, upartej i trochę wściekłej na świat, że próbuje ją pozbawić marzeń. Bo jest "tylko" dziewczyną. Ale Hanna jest też pracowita i osiąga swój cel. Zostaje najlepszą niemiecką testową pilotką? Czapką? Nie cierpię tego, tego braku żeńskim końcówek. Jest świetnym niemieckim pilotem, testuje nowe samoloty. Hanna Reitsch jest sławą. 
Max przedostaje się do Europy i dzięki współpracy z polskim ruchem oporu przenika w szeregi niemieckich wojsk. Jest blisko Hanny i grupy młodych pilotów testujących nowe samoloty. Czy wykona powierzone mu zadanie?

Publikacja nie odbiega poziomem od tomu pierwszego. Wartka akcja. Dobrze przedstawieni bohaterowie. Dla takich laików lotnictwa jak ja, znajdują się jasne i proste wyjaśnienia.

Niedźwiedzi Kieł; Tom 1: Max - Yann le Pennetier, Alain Henriet

Poszłam odebrać z biblioteki zamówione komiksy, ale swoim zwyczajem musiałam zajrzeć jeszcze na półki. I tak jakoś przez przypadek zauważyłam tą serię publikacji. Przygarnęłam, choć miałam wrażenie, że raczej nie są dla mnie.

Śląsk w latach trzydziestych XX wieku. Poznajemy trójkę dzieciaków - Maxa, Hannę i Wernera. razem spędzają czas na rowerowych wyprawach, interesują się lotnictwem, marzą by zostać pilotem. Szanse na spełnienie tego pragnienia stają się coraz bardziej realne - Hitler będąc u władzy stawia na wojsko i dobrze wyszkoloną kadrę. Werner i Hanna wykorzystują swoją szansę - zapisują się do organizacji nazistowskich, zaczynają szkolenie w klubie szybowcowym. Max jako Żyd, zostaje zepchnięty na margines społeczeństwa. Wraz z ojcem emigrują do rodziny w Stanach Zjednoczonych i dam dostaje szanse bycia pilotem.

Wybucha II wojna światowa. Dzieci już dorosły. Stoją po przeciwnych stronach konfliktu...

Zaskoczył mnie pozytywnie ten komiks. Przepiękna strona graficzna. Bohaterowie wielowymiarowi. Dobrze opowiedziana historia lotnictwa, wojennej zawieruchy i realiów tamtych czasów. Komiks ma francuskich twórców, ale rzetelnie przedstawili walki powietrzne toczące się na naszym niebie, ruch oporu i ich akcje oraz realia społeczne. 

Farby wodne - Lidia Ostałowska

Spodziewałam się po tej książce czegoś innego... Liczyłam na biografię. Ale dostałam bardzo dobry reportaż, biografię i coś więcej. Ale do rzeczy...

Lidia Ostałowska opowiada nam o Dinie Gottliebovej. Młoda i utalentowana plastycznie dziewczyna z Brna trafia do obozu w Auschwitz-Birkenau. Żydówka zostaje zauważona przez doktora Mengele, gdy zamiast malować numery na blokach, ozdabia barak dziecięcy. Lekarz zleca jej malowanie portretów Cyganów. Kobieta skupia się na malowaniu. Wydaje się przez to chłodna, odrealniona z tego co dzieje się wokół niej.
Autorka przeskakuje do epizodu obozowego rodziny kolejarza z Oświęcimia - jego dziecko umiera podczas wojny, a po wyzwoleniu obozu przygarniają mała węgierską Żydówkę. Ewa dostaje też piękne akwarele. To prace Diny. 
Następuje przeskok do lat sześćdziesiątych XX wieku, gdy Muzeum KL Auschwitz-Birkenau odkupuje obrazy od Ewy. Dopiero latach siedemdziesiątych udaje się ustalić autora prac. Dina mieszka w Stanach Zjednoczonych. Jej historia artystyczna zatoczyła koło - w obozie malowała sceny z "Królewny Śnieżki", a teraz jest żoną Arta Babbitta, rysownika pracującego dla Disneya i sama współpracuje z wytwórnią. Była więźniarka obozu chce zwrotu swoich prac. 

Reportaż jest wielowątkowy. Mamy tu przedstawione losy Diny Gottliebovej, jej drogę do Auschwitz, pracę w obozie. Próbę przeżycia poprzez sztukę i "pracę" dla dr Mengele. Ale także jej obsesję (?) na punkcie jej prac z tego okresu. Autorka nie skupia się tylko na samej bohaterce. Daje nam pełen obraz życia obozu - opisuje między innymi cygańską część obozu. Ich wiarę, radzenie sobie z traumą poobozową i powstanie nacji Romów. Jedno ze słabiej opisanych zagadnień działań nazistów w obozach. Wynika to z faktu, że Romowie są dość zamkniętą grupą społeczną. Reporterka porusza także problem Zagłady jako wyjście do rozmów o nienawiści, braku wiedzy na jej temat, braku tolerancji i niezrozumieniu...
Książka zawiera długą listę bibliografii. Uwielbiam to. Od razu widać, że Autor poświęcił czas i przygotował się do swojej pracy. Ale daje mi to także możliwość indywidualnego zagłębienia konkretnych tematów, które mnie zainteresowały. 
Publikacja, którą warto przeczytać. Arcydzieło reportażu. 

Irena (seria) - Severine Trefouel, David Evrard, Jean David Morvan

15 lutego 1910 roku urodziła się ona - społeczniczka, aktywistka, Sprawiedliwa wśród Narodów Świata. Mowa oczywiście o Irenie Sendlerowej. Chciałam Wam zaprezentować w tym miejscu komiks o niej. A właściwie serię, bo powstały już cztery części:

- Getto,

- Sprawiedliwi,

- Warszawa,

- Jestem z ciebie dumny. 

Autorzy przedstawiają nam Warszawę w czasie II wojny światowej. Żydzi zostali zamknięci w małej dzielnicy otoczonej murem. Irena Sendlerowa (jako przedstawiciel wydziału opieki społecznej) przywozi jedzenie oraz leki. Angażuje się w ratowanie dzieciaczków z getta, gdy umierająca żydowska matka prosi ją o opiekę nad jej synem. Twórcy komiksu prowadzą nas przez życie i działalność konspiracyjną Ireny.

Publikacja nie jest komiksem historycznym. Zdarzenia z życia bohaterki są luźno poukładane, ale tworzą logiczną całość. Komiksy mają przytłumione kolory, adekwatne do kontekstu historycznego. Całość jest dostosowana do wrażliwości młodego Czytelnika - nie ma tu makabrycznych rysunków, sporo pozostaje w domyśle. Przedstawiona jest za to filozofia życia według wartości, że "ważny jest człowiek". Więcej o Sprawiedliwej wśród Narodów Świata można  przeczytać między innymi na stronie Google, które uhonorowało ją także w Doodle (zmiana strony głównej wyszukiwarki - print screen poniżej). 

Kroniki Francine R. - Boris Golzio

Francine i jej siostra zostały aresztowane w kwietniu 1944 roku. Obie kobiety zostały zatrzymane przez Niemców za pomoc francuskiemu ruchowi oporu. Zostały rozdzielone. Francine trafiła do Ravensbruck, a później do fabryki broni. Była bita, poniżana, transportowana bydlęcymi wagonami. Trafiła do piekła na ziemi.

Komiks jest opowieścią kobiety, jej relacją nagraną przez członka rodziny - Borisa Golzio. Długo wahał się co zrobić ze zdobytymi faktami, po kilku latach pracy powstał komiks. Wypowiedzi na białych polach to jej relacja, na czarnych - komentarz Autora. 

Komiksy poruszające takie tematy jak wojna i zagłada są trudne w ocenie. Tu historię opowiada sama aresztowana i przetrzymywana w obozach kobieta. Jej słowa, myśli, odczucia poznajemy czytając komiks. Za to obraz, to przemyślana, zaplanowana i przefiltrowana przez opowieść oraz prace dokumentalną wizja rysownika. Świetna kreska, kadrowanie i dobór koloru (odcieni szarości). Wszystko idealnie pasuje do treści opowieści Francine. Dopiero po wyzwoleniu pojawia się kolor. 

Komiks zawiera przedmowę, wyjaśnienie autora oraz Joanny Ostrowskiej. Tłumaczone są pewne fakty, niejasności, bo pamięć ludzka jest niekompletna, zdarzają się przekłamania.   

Powieść graficzna, podobnie jak Maus Arta Spigelmana, warta jest poznania. 

Oskarżam Auschwitz. Opowieści rodzinne - Mikołaj Grynberg

27 stycznia 1945 roku wojska radzieckiego 1. Frontu Ukraińskiego wyzwoliły niemiecki nazistowski obóz zagłady Auschwitz-Birkenau. Dziś obchodzimy 75 rocznicę tego wydarzenia. To Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu.

Jest sporo książek dotyczących tego tematu - wspomnień, opracować historycznych... Ja chciałam przypomnieć publikację Mikołaja Grynberga. Tak, czytałam ją jakiś czas temu. Ale uważam, że jest warta wspomnienia.

Opowieści rodzinne... bo oni są jak rodzina. Noszą inne nazwiska, mają innych rodziców, mieszkają w rożnych miastach świata. Łączy ich jedno - mieli nie istnieć. Są Żydami. Ich rodziny zostały skazane na śmierć, ale ocalały. Ocalały z Holokaustu. Zaczęli budować swój świat od nowa. Autor sprawdza jak udała się ta odbudowa. 

Rozmowy przeprowadzone z dziećmi ocalałych są trudne i ważne jednocześnie. Dotykają przemilczanych tematów - braku dziadków i innych krewnych, cierpienia rodziców rzutującego na ich życie, braku poczucia zrozumienia w środowisku. 

Bardzo dobra publikacja. Forma wywiadu pozwala nam się lepiej wczuć w przeżycia osób, z którymi spotkał się Autor. Czujemy się tak, jakbyśmy siedzieli razem z nim przy herbacie, cichutko, bo cóż my wiemy... i słuchali historii rodzinnych. Zostajemy zaproszeni do intymnych rozmów, wspomnień, cierpień...

Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu to nie tylko wspominanie tych, którzy zginęli w obozach, ale także dzień w którym powinno się mówić o traumie przenoszonej na następne pokolenia.

Daleko od morza - Agnieszka Gładzik

Główną bohaterką książki jest Marianna Palińska. Młoda lekarka, która wraca do powojennego kraju z rekonwalescencji w Szwecji. Dziewczyna przeżyła piekło obozu Ravensbruck, eksperymenty medyczne, utratę bliskich i przyjaciół. Wraca do Polski by odnaleźć brata. Jednak nie wszystko układa się po jej myśli... Z wojennej zawieruchy nie wszyscy wyszli cało, trudno odnaleźć ocalałych... Kobieta angażuje się w pomoc potrzebującym w szpitalu, ale także swojej przyjaciółce Gracie pomaga w poszukiwaniach jej krewnych. Maria poprzez próbę pomocy i zrozumienia losów innych ludzi chce odzyskać wiarę w siebie, w dobro i człowieczeństwo.

Lakoniczny opis z okładki nie specjalnie zachęcił mnie do sięgnięcia po tą publikację. Natomiast dobre rekomendacje od Czytelników zrobiły swoje.

Piękna historia o tolerancji, rozliczeniu się z przeszłością i budowaniu nowego życia, a wszystko to na tle II wojny światowej i podnoszącej się ze zgliszcz Europie. Wielkim plusem książki są prawdziwe losy osób, które przeżyły wojenne piekło i walczyły o każdy nowy dzień.